{"id":1840,"date":"2026-07-01T02:54:31","date_gmt":"2026-06-30T23:54:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/?p=1840"},"modified":"2026-07-01T14:07:37","modified_gmt":"2026-07-01T11:07:37","slug":"elif-ile-alefin-savasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/2026\/07\/01\/elif-ile-alefin-savasi\/","title":{"rendered":"EL\u0130F \u0130LE ALEF\u0130N SAVA\u015eI"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk alfabesinin ilk harfi eliftir. Bunu s\u00f6yleyince hemen birileri aya\u011fa kalkar d\u00fczeltir; o Arap alfabesidir der. T\u00fcrk alfabesinden kas\u0131t, T\u00fcrklerin en \u00e7ok de\u011fer, metin \u00fcrettikleri alfabe ise T\u00fcrk alfabesi Arap k\u00f6kenli T\u00fcrk alfabesidir. \u0130kinci s\u0131rada \u015fu anda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z alfabe gelir. \u00c7o\u011fu insan\u0131n \u00f6z T\u00fcrk alfabesi olarak and\u0131\u011f\u0131 ya da sand\u0131\u011f\u0131 G\u00f6kt\u00fcrk Alfabesi, son s\u0131ralarda gelir nitekim, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan metin \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bunu s\u00f6yleyince kimileri hemen \u00e7\u0131ld\u0131r\u0131yor. Diyorlar ki men\u015fei bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrk olan \u00f6z T\u00fcrk alfabesi d\u0131r. G\u00f6kt\u00fcrk alfabesinin men\u015fei acaba nereye dayan\u0131yor? Bu harflerin ka\u00e7\u0131 ba\u015fka yaz\u0131 ve harf sistemlerinden geldi, ka\u00e7\u0131 do\u011frudan T\u00fcrkler taraf\u0131ndan icat oldu? Bunun tespiti \u00e7ok zor.<\/p>\n\n\n\n

Etimologlar\u0131n ba\u015f belas\u0131 konulardan birisidir tam bu s\u00f6yledi\u011fim. Bir kelime bulurlar. K\u00f6kenini daha pop\u00fcler ba\u015fka bir dile dayand\u0131r\u0131rlar. Ancak hangi dilden hangi dile ge\u00e7ti\u011fini bulamazlar. Ya da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmayan \u00f6lm\u00fc\u015f dillerle ba\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remez, g\u00f6steremezler. O y\u00fczden laflar\u0131 havada kal\u0131r. Ancak bir kelimenin do\u011frudan yans\u0131ma \u015feklinde tabiattan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilirseniz, o zaman bir kelimenin ger\u00e7ek k\u00f6k\u00fc olan tabiat\u0131 bulmu\u015f olursunuz. Mesela dudu kelimesi, papa\u011fan kelimesinin T\u00fcrk\u00e7e halidir ve k\u00f6k\u00fc do\u011frudan ku\u015fun \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ses oldu\u011fu i\u00e7in ba\u015fka hi\u00e7bir dilden gelmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk dudusu, g\u00fczel \u00f6tt\u00fc\u011f\u00fc hatta konu\u015ftu\u011fu i\u00e7in kafese koyulmu\u015ftur. Tutu kelimesi, tutulmu\u015f, tutuklu kelimesi buradan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Tutulan, hapsedilen, korunan anlam\u0131nda bir tutmak fiilini t\u00fcretmi\u015ftir. Tutmak fiili T\u00fcrk\u00e7ede sevgiyle ili\u015fkili tutku, yap\u0131\u015fma ile ilgili tutkal, ku\u015f tutma ile ilgili tuzak(tutzak), maliye ile ilgili tutar gibi kelimeleri t\u00fcretmi\u015ftir. Mesnevide ge\u00e7en me\u015fhur bir kafesteki papa\u011fan hik\u00e2yesini herkes bilir. Bu hik\u00e2yenin ismini T\u00fcrk\u00e7e \u00f6zetlemeye kalkacak olsak, ismi \u201ctutu dudu hik\u00e2yesi\u201d olur ki bu hik\u00e2ye kelime oyunu i\u00e7ermesi bak\u0131m\u0131ndan belagate denk d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bu hikayenin bir T\u00fcrk hikayesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Hik\u00e2ye i\u00e7inde s\u0131kl\u0131kla tutmak fiiliyle yap\u0131lan kelime oyunlar\u0131 geli\u015fti\u011fi i\u00e7in ben \u00e2cizane bunun bir T\u00fcrk hik\u00e2yesi oldu\u011funa kaniyim.<\/p>\n\n\n\n

Bu tutmak kelimesi Latincede nas\u0131l kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor dersiniz? Me\u015fhur \u201ctotu\u201d kelimesi. Portekiz ve \u0130spanyolcada \u201ctodo\u201d, Frans\u0131zcada \u201ctot\u201d \u0130talyancada \u201ctutti\u201d \u0130ngilizcede \u201ctotal\u201d gibi halleriyle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kelime her\u015fey anlam\u0131na geldi\u011fi gibi ticarette de \u201ctutar\u201d anlam\u0131na gelir. Bu kelime kuvvetle muhtemel bat\u0131ya do\u011fudan gelen kervanlardaki develerin s\u0131rt\u0131nda gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Alfabe konusuna geri d\u00f6necek olursak, T\u00fcrk alfabesinin ilk harfi olan elif nerden gelmi\u015fti? Ben de herkes gibi bu kelimeyi alefle ili\u015fkilendirmi\u015ftim. Ama ba\u015fta anlatt\u0131\u011f\u0131m ayn\u0131 hataya m\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcm? Elif mi aleften geldi, alef mi eliften geldi? Bu elif nerden geldi? Bu yuma\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zelim.<\/p>\n\n\n\n

\u015eiirlerde kafiye aramak bir etimolog i\u00e7in harika bir u\u011fra\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kafiyeler ayn\u0131 zamanda tezat da i\u00e7eriyorsa bize etimoloji hakk\u0131nda m\u00fckemmel ipu\u00e7lar\u0131 verirler. \u0130\u015fte ben de bu elif kelimesine bir kafiye araken bak\u0131n neyi buldum? Beyite bakal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n

Kimiz Arapsa\u00e7\u0131 lif gibi alemde, pi\u00e7iz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Neyiz, Arap\u00e7a elif gibi, kalender hi\u00e7iz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

(Hz.Mevlana- Mesnevi -1.defter 1515 Terc\u00fcme;\u0130.Aybek)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Elif ve lif. Olduk\u00e7a enteresan bir e\u015fle\u015fme. Lif nedir? Bir kabak t\u00fcr\u00fc. Bu kabak kurutulunca geride kalan karman \u00e7orman olan(pi\u00e7) olan o yumak temizlik yapmakta kullan\u0131l\u0131yor. Araplar lif deyince ilk olarak hurma a\u011fac\u0131n\u0131n g\u00f6vdesindeki karma kar\u0131\u015f\u0131k olan ipliksi dokuyu anl\u0131yor. Lif dendi\u011fi zaman temel anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey:karma\u015fa, karman \u00e7orman olma. Karma\u015f\u0131kl\u0131k. Arap\u00e7ada kar\u0131\u015fma anlam\u0131na gelen lifaf, ilaf, \u00fclfet gibi kelimeler burdan geliyor.<\/p>\n\n\n\n

Peki \u201celif\u201d ne demek? \u201cElif\u201d i\u015fte o karma\u015fadan \u00e7ekilmi\u015f tek bir teldir. Ya da ba\u015fka bir deyi\u015fle dola\u015fm\u0131\u015f, kar\u0131\u015fm\u0131\u015f lif olmu\u015f bir ipi \u00e7\u00f6zersek, en son \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f hali eliftir. Eski T\u00fcrk yaz\u0131s\u0131nda t\u00fcm kelimeler elifin dola\u015f\u0131k halidir. Hepsini \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman elimizde elif kal\u0131r. Zaten elifin dola\u015fm\u0131\u015f haline de gene ayn\u0131 k\u00f6kten t\u00fcredi\u011finden \u015f\u00fcphe duymad\u0131\u011f\u0131m \u201claf\u201d denmektedir. Elif ve lif z\u0131t anlaml\u0131 kelimelerdir. \u0130yi de Arap\u00e7ada \u201ce-\u201d \u015feklinde bir \u00f6n ek yok. Bu kelimelerin Arap\u00e7a k\u00f6kenli oldu\u011funu kim s\u00f6yledi? G\u00fcn\u00fcm\u00fczde asimetrik ve simetrik gibi iki Latin k\u00f6kenli kelimenin bir \u00f6n ekle z\u0131t yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bunun gibi bir\u00e7ok antik dilde \u00f6n ekle olumsuzla\u015ft\u0131rma kural\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Elif harf olarak Allah lafz\u0131n\u0131n ilk harfi oldu\u011fu gibi tasavvufi manada ise hi\u00e7liktir. O lifin i\u00e7inde elifin h\u00fckm\u00fc yoktur. Hem hi\u00e7tir hem de tektir. Elif say\u0131 olarak \u201cbir\u201d manas\u0131na gelir. Tekliktir, ayn\u0131 zamanda da sadece o vard\u0131r. Geri kalan her\u015fey onun t\u00fcrevidir. Bug\u00fcn kuantum fizik\u00e7ileri kainat\u0131n bir lif yap\u0131s\u0131nda oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcren bir sicim teorisi ortaya att\u0131lar. Onlar\u0131n yeni ortaya att\u0131\u011f\u0131 bu teoriyi Hz. Mevlana 7 as\u0131r \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fcp i\u00e7inden elifi \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f bile. Elif Mevlana\u2019n\u0131n neyi oluverir. Sonu\u00e7ta ney de karman \u00e7orman bir sazl\u0131ktan s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f tek bir \u00e7ubuktur. Elif yeri gelir \u00e7\u00f6p, saman oluverir. D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7li\u011fi anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Elif Arap\u00e7ada evcil, al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan demekmi\u015f. Bu anlam\u0131 kelimenin ilaf k\u00f6k\u00fcnden gelir.<\/p>\n\n\n\n

Elif T\u00fcrk halk \u015fiirinde \u00e7ok i\u015flenmi\u015f bir konudur.<\/p>\n\n\n\n

Elif ka\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7atar<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gamzesi sineme batar<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ak elleri kalem tutar<\/em><\/p>\n\n\n\n

Yazar Elif Elif diye<\/em><\/p>\n\n\n\n

(Karaco\u011flan)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Elif ka\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7at\u0131nca bir harf oluyor, bir nokta al\u0131p gamze al\u0131nca ba\u015fka bir harf oluyor. Eline bir kalem al\u0131p elif diye diye yaz\u0131yormu\u015f. Ne yazarsa yazs\u0131n elif yani Allah lafz\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yormu\u015f. Alfabemizin ilk harfi olan elif sadece bir isim de\u011fil kainat\u0131n \u00f6z\u00fc, t\u00fcm manalar\u0131n t\u00f6z\u00fc imi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Adem ismi elif ile ba\u015flar. Elif deme can verip \u00c2dem olmu\u015ftur denir. Allah\u00fcteala hz. \u00c2dem’e b\u00fct\u00fcn isimleri \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Arap\u00e7ada b\u00fct\u00fcn isimler elif ile ba\u015flar. Yani isimlerin \u00f6n\u00fcne gelen tak\u0131lar…Yani b\u00fct\u00fcn isimler elifle ba\u015flar. D\u00fcnya bo\u011fan\u0131n iki boynuzu aras\u0131nda sallanmadan \u00f6nce Ar\u015fimet \u015f\u00f6yle demi\u015fti: bana \u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir \u00e7ubuk verin ki size d\u00fcnyay\u0131 kald\u0131r\u0131y\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Hal b\u00f6yle iken bu Alef ne imi\u015f? Latin alfabesinin ilk harfi olan \u201cA\u201d harfinin t\u00fcredi\u011fi \u015fekil ters d\u00f6nm\u00fc\u015f bir bo\u011fa kafas\u0131d\u0131r. Bu sembol\u00fcn Filistin civar\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan Fenike alfabesinden geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015fte bu Alef kelimesinin de eski T\u00fcrk\u00e7ede bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var; Alp. O\u011fuzlar\u0131n bir g\u00fc\u00e7 ve sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131k sembol\u00fc olan bo\u011fa, \u00f6k\u00fcz ile olan ilgisini biliyoruz. Bana soracak olursan\u0131z Latin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn devam\u0131 olan \u0130spanyollar\u0131n ve Portekizlilerin bo\u011fa g\u00fcre\u015fi gelenekleri T\u00fcrklerin zaptedilmesinin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015f bir analojisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Peki bizim sava\u015f\u00e7\u0131 alpimiz ba\u015fka k\u00fclt\u00fcrlerin nesiydi? Akla ilk gelenlerden bir tanesi, \u00c7atalh\u00f6y\u00fck kaz\u0131 alan\u0131nda evlerin i\u00e7lerinde \u00e7\u0131kan bo\u011fa kafalar\u0131. Arkeologlar evlerde dini bir sembol olarak bo\u011fa kafas\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Din ve s\u0131\u011f\u0131r dendi\u011fi zaman akla Hindular gelmezse olmaz. Hindular da atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131na inand\u0131klar\u0131 inekleri kutsal ve dokunulmaz g\u00f6r\u00fcyordu. Ancak inek ve din dendi\u011finde \u015f\u00fcphesiz \u00e7o\u011fumuzun akl\u0131na \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n buza\u011f\u0131 tanr\u0131s\u0131 gelmektedir. Hz. Musa ilahi emirleri almak i\u00e7in Tur da\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kavmi hemen onun Tanr\u0131s\u0131n\u0131 unutuvermi\u015f ve bir buza\u011f\u0131 heykeli yaparak onu ilah edinmi\u015fti. Onlar\u0131 g\u00f6ren kutlu nebi sinirinden tabletleri k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Acaba o tabletlerde laf elif ile mi ba\u015fl\u0131yordu yoksa alef ile mi?<\/p>\n\n\n\n

Alef Musa\u2019n\u0131n getirdi\u011fi metin de\u011fil, \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 buza\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Derken S\u00e2mir\u00ee onlar i\u00e7in b\u00f6\u011f\u00fcrebilen bir buza\u011f\u0131 heykeli d\u00f6k\u00fcp \u00e7\u0131kard\u0131. Pe\u015finden o ve av\u00e2nesi: \u201c\u0130\u015fte sizin de, M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n il\u00e2h\u0131 da budur. Fakat M\u00fbs\u00e2 bunu unuttu, ba\u015fka il\u00e2h aramak \u00fczere kalk\u0131p da\u011flara gitti\u201d dediler.<\/em><\/p>\n\n\n\n

(Ta-Ha Suresi 88.Ayet)<\/p>\n\n\n\n

Demek ki alef, elif de\u011fildi. Elif ba\u015fka bir \u015feydi. Alef ba\u015fka bir\u015feydi. Aralar\u0131ndaki ili\u015fki buza\u011f\u0131n\u0131n iki boynuzu kadar ayr\u0131kt\u0131. Buza\u011f\u0131 boynuzunun \u00e7iftli\u011fi elifin tekli\u011finin z\u0131tt\u0131d\u0131r. Buza\u011f\u0131 kendisi iki boynuzlu oldu\u011fu gibi manas\u0131 da putperestliktir. Putperestlik de \u00e7atallamadan gelir. Yani y\u00fcce bir ruh var, bir de onun avatar\u0131, yer y\u00fcz\u00fcnde bir sureti var. Ancak islamda Allah suretten m\u00fcnezzehtir. Alefte putperestli\u011fin \u00e7iftli\u011fi var. Elifte tevhid inanc\u0131n\u0131n tekli\u011fi var. Elifte teki i\u015faret eden ve kesin bir sonu\u00e7 var. \u0130branice\u2019nin alefi \u00e7arp\u0131 i\u015faretidir. \u00c7arp\u0131kt\u0131r. Bana sorarsan\u0131z alef elifin \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f halidir. Buza\u011f\u0131, yarat\u0131c\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f halidir. Ba\u015fka bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile \u00e7arp\u0131 elifin \u00fcst\u00fc \u00e7izilmi\u015f halidir. \u00c7arp\u0131 i\u015fareti \u00e7oklu\u011fu, katlamay\u0131, \u00e7iftle\u015fmeyi i\u015faret eder. Alef \u00e7arp\u0131lm\u0131\u015f bir kavmin helak olmadan \u00f6nceki \u00fcst\u00fc \u00e7izilmi\u015f foto\u011fraf\u0131d\u0131r. Alef \u00e7arp\u0131k oldu\u011fu gibi ayn\u0131 zamanda \u00e7arm\u0131ht\u0131r. \u00c7arm\u0131h tam olarak aleftir. Tanr\u0131ya yerde bir beden aramakt\u0131r. \u0130kiliktir<\/p>\n\n\n\n

Elif ise ikiyi birlere b\u00f6len bir \u00e7izgidir. Kesir \u00e7izgisini, b\u00f6lmeyi, birlemeyi bire indirmeyi i\u015faret eder. Hz. Musa azg\u0131n bir bo\u011fa gibi sald\u0131ran firavun taraf\u0131ndan s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda denizi b\u00f6len \u015fey, tevhit inanc\u0131 idi. Sonras\u0131nda o b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f deniz birle\u015ferek bir elif k\u0131l\u0131c\u0131 gibi, firavun’u bo\u011fdu. Semboller matemati\u011fin temel fikrinin yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Alef, tap\u0131lan bir putperestlik oldu\u011fu kadar bir \u015fa\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, bir \u015f\u00fcpheyi i\u015faret eder. Acaba \u00e7atal\u0131n hangi ucu? O \u00e7atal m\u0131 bu \u00e7atal m\u0131 derken, insan\u0131 hakikatten uzakla\u015ft\u0131ran bir yap\u0131s\u0131 var. Elifte ise i\u015faret eden kesin bir sonu\u00e7 var.<\/p>\n\n\n\n

Elif diktir ve ayaktad\u0131r. Fenike alfabesinin alefi yan yat\u0131kt\u0131r. Latin alfabesinin alefi ise tam tepetaklak olmu\u015ftur. Devriktir. Kabe’de devrilen putlar gibi alef de devrik bir puttur. Allah M\u00fcsl\u00fcmanlara s\u0131\u011f\u0131r\u0131, ke\u00e7iyi, ko\u00e7u kurban bayram\u0131nda devirmeyi bir ibadet olarak emretmi\u015ftir. Bunlar hep \u00e7ift boynuzlu hayvanlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi biz 1928\u2019de alfabemizi de\u011fi\u015ftirirken sadece laf\u0131m\u0131z\u0131 ifade edecek sembolleri mi se\u00e7tik? Yoksa Musa Tura \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kendimize hemen bir alef mi icat ettik? Elifi terk edip yaz\u0131m\u0131z\u0131 alefle ba\u015flatarak buza\u011f\u0131 ikili\u011fine d\u00fc\u015fmedik mi? T\u00fcrk\u00e7emizin fonetik yap\u0131s\u0131ndaki bir\u00e7ok sesi yitirip T\u00fcrk\u00e7emizi b\u00f6\u011f\u00fcrmeye benzer bir hale getirmedik mi? Latin alfabesi bizim elif elif diye yazan T\u00fcrk\u00e7emizi konu\u015fabilir miydi? Yoksa bu alef bize yulaf olarak m\u0131 verildi? Yoksa bizi birilerine bir \u015feylere ilaf m\u0131 etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar? Elif bize \u00fclfet mi olmu\u015ftu? Elifi alefle kar\u0131\u015fan T\u00fcrk\u00e7enin kelimeleri lif gibi karman \u00e7orman m\u0131 oldu?<\/p>\n\n\n\n

\u201cHayret do\u011frusu! Onlar g\u00f6rm\u00fcyorlar m\u0131yd\u0131 ki, o heykel kendilerine hi\u00e7bir s\u00f6zle cevap veremiyor ve onlar i\u00e7in ne bir zarar ne de bir fayda sa\u011flamaya g\u00fc\u00e7 yetirebiliyordu<\/em>?\u201d<\/p>\n\n\n\n

(Ta-Ha Suresi 89.Ayet)<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u0130brahim Aybek <\/p>\n\n\n\n

10 Yenge\u00e7 1405- Lizbon <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrk alfabesinin ilk harfi eliftir. Bunu s\u00f6yleyince hemen birileri aya\u011fa kalkar d\u00fczeltir; o Arap alfabesidir der. T\u00fcrk alfabesinden kas\u0131t, T\u00fcrklerin en \u00e7ok de\u011fer, metin \u00fcrettikleri alfabe ise T\u00fcrk alfabesi Arap k\u00f6kenli T\u00fcrk alfabesidir. \u0130kinci s\u0131rada \u015fu...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1876,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1840","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1840"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1877,"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1840\/revisions\/1877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}