{"id":1756,"date":"2026-01-24T19:09:41","date_gmt":"2026-01-24T16:09:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ibrahimaybek.com\/?p=1756"},"modified":"2026-01-27T04:02:16","modified_gmt":"2026-01-27T01:02:16","slug":"33-ve-79","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/2026\/01\/24\/33-ve-79\/","title":{"rendered":"33 ve 79 Hayyam’\u0131n ideal takvim sistemi"},"content":{"rendered":"\n

11.yy Orta Asyas\u0131 \u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnden etkilemi\u015f b\u00fcy\u00fck insanlar do\u011furan bir be\u015fik haline gelmi\u015fti. Ba\u011fdat\u2019ta ba\u015flayan bilim ate\u015fi k\u0131sa s\u00fcrede ka\u011f\u0131d\u0131n be\u015fi\u011fi olan bu topraklara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Antik Yunan Felsefecilerinin eserlerini b\u00fcy\u00fck bir ilim i\u015ftah\u0131yla Arap\u00e7aya \u00e7eviren M\u00fcsl\u00fcmanlar, geometrik d\u00fc\u015f\u00fcnceyi peki\u015ftirerek usturlap ismini verdikleri bir alet yapm\u0131\u015flard\u0131. Bu aletin haritac\u0131l\u0131k, co\u011frafya, y\u00f6n bulma gibi pratik \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 olsa da esas\u0131nda islam d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki yeri salt bir bilim aleti olman\u0131n \u00e7ok daha \u00f6tesindeydi. Usturlap bize g\u00f6k y\u00fcz\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen hareketleri ve birbiriyle ili\u015fkilerinin senkronizasyonlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan bir \u015fema sunuyordu. Esas\u0131nda usturlap evrende olup biten hareketlern geometrik \u015fekilde okunmas\u0131ndan ibaretti.<\/p>\n\n\n\n

Geometriye M\u00fcsl\u00fcmanlar ilk d\u00f6nemlerde cumetriya demi\u015flerdi, ancak sonralar\u0131 Fars\u00e7a \u00f6l\u00e7me anlam\u0131na gelen endaze kelimesinden t\u00fcreyen hendese kelimesi ra\u011fbet g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Usturlap insan akl\u0131n\u0131n engin hudutlar\u0131n\u0131 yans\u0131tan bir aletti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bize ak\u0131l yoluyla g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyenleri g\u00f6steriyor ve matematik ile y\u00fczlerce sayfada \u00e7\u00f6z\u00fclemeyecek problemleri, bir saniye s\u00fcrebilecek bir i\u015flemle g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n

Vakit hesaplar\u0131nda ay\u0131 baz alan S\u00fcmerlerin d\u00fcnyas\u0131nda 365 rakam\u0131n\u0131n \u00e7arpan say\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan elveri\u015fsizli\u011fi nedeniyle bu say\u0131 360\u2019a yuvarlan\u0131yor ve 360 say\u0131s\u0131 tam a\u00e7\u0131 kabul ediliyordu. 360\u2019\u0131n \u00e7arpanlar\u0131ndan birisi olan 60 say\u0131s\u0131 ise say\u0131 sisteminin taban\u0131 olarak se\u00e7ilmi\u015fti. Bu say\u0131 sistemi sayesinde g\u00f6k cisimlerinin d\u00f6ng\u00fcleri kolay hesaplanabiliyor ve birbirine kolay \u00e7evrilebiliyordu. \u0130braniler ise hem ay\u0131 hem de g\u00fcne\u015fi baz alan bir karma takvim sistemi kullan\u0131yor ve belirli senelerde y\u0131la fazladan bir ay ekleyerek 19 senelik bir d\u00f6ng\u00fc i\u00e7erisinde ay ve g\u00fcne\u015f takvimini birbirine denkle\u015ftirerek ilerletiyorlard\u0131. \u0130slam peygamberi Muhammed s.a.v. kendisine gelen emir do\u011frultusunda bu uygulamay\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye toplumunda bu uygulama sava\u015fman\u0131n yasak oldu\u011fu haram aylar kural\u0131n\u0131 delmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yordu. M\u00fcsl\u00fcmanlar kutlu g\u00fcnlerini ay takvimine g\u00f6re belirliyordu. Ancak namaz vakitleri g\u00fcne\u015fe g\u00f6re belirleniyordu. Bu nedenle kaymaz namaz vakit \u00e7izelgelerinin olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in do\u011fru bir g\u00fcne\u015f takvimi gerekiyordu.<\/p>\n\n\n\n

Takvimcilik konusu \u0130slam biliminin \u00f6nc\u00fcleri olarak g\u00f6r\u00fclen Harezmi, Elbiruni, Ulu\u011f Bey gibi b\u00fcy\u00fck isimlerin ilgi oda\u011f\u0131nda olmu\u015ftu. M\u00fcsl\u00fcmanlar Yunanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 \u0130skenderi takvimi biliyorlard\u0131. Ancak bu takvimin hatal\u0131 oldu\u011funu ve kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da fark ettikleri i\u00e7in t\u00fcm usturlaplar\u0131n arka y\u00fcz\u00fcne iskenderi takvimin Zodyak takvime(Bur\u00e7 takvimine) \u00e7eviri cetvellerini de koyuyorlard\u0131. Ancak her sene J\u00fclyen takvimin kayma pay\u0131 farkl\u0131 oldu\u011fundan bu durum farkl\u0131 d\u00f6nemde yap\u0131lan usturlaplar i\u00e7in farkl\u0131 hesaplar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Hendese ekseninde geli\u015fen ilimler, evrende yatan matematiksel d\u00fczeni a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmakta bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131l\u0131yordu. Pi say\u0131s\u0131 gibi gometrik sabitlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilahi y\u00f6n\u00fc antik Yunanlar\u0131n da ilgisini \u00e7ekmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu de\u011ferlerin ka\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 Tanr\u0131 belirlemi\u015fti. Bu y\u00fczden geometrik bir sabiti ke\u015ffetmek Tanr\u0131n\u0131n bir s\u0131rr\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek anlam\u0131na geliyordu. M\u00fcsl\u00fcmanlar Ba\u011fdat\u2019ta, Semerkand\u2019da, \u0130sfahan\u2019da rasathaneler kurmu\u015f ve bu ilahi s\u0131rlar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer yandan Akdeniz\u2019de islam \u00f6ncesinde de zaten yayg\u0131n olan alfebetik numara sistemleri M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ebcet say\u0131lar\u0131 ismi verilen kendi sistemlerini geli\u015ftirmeye itmi\u015fti. Bu sisteme g\u00f6re Arap harfleriyle yaz\u0131lan her kelime bir say\u0131sal de\u011fere \u00e7evrilebiliyordu. Bu hesaplama y\u00f6ntemi s\u00f6zel d\u00fcnya ile say\u0131sal d\u00fcnya aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc kuruyordu. Ayn\u0131 \u015fekilde usturlap da tarihleri ve saatleri a\u00e7\u0131sal de\u011ferlere \u00e7eviriyordu. Bu nedenle gene zaman\u0131 bir say\u0131sal de\u011fere \u00e7evirme i\u015fine yar\u0131yordu. S\u00f6zl\u00fc ve mek\u00e2nsal, zamansal d\u00fcnyan\u0131n say\u0131sal bir tabana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliyor olmas\u0131, bu say\u0131lar\u0131n birbiriyle uyumunun da k\u0131yaslanabildi\u011fi biz zemine olanak veriyordu.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6mer Hayyam B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklunun en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u00e7ok parlak bir alimdi. Sel\u00e7uklu veziri Nizam\u00fclm\u00fclk onun bu y\u00f6n\u00fcn\u00fc ke\u015ffederek onu \u0130sfahan\u2019daki rasathanenin m\u00fcneccim ba\u015f\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Hayyam hesap ilminde \u00e7ok mahirdi. Kendine ait teoremler ortaya at\u0131yor, analitik geometride \u00e7\u0131\u011f\u0131rlar a\u00e7\u0131yor ve kendisinden ba\u015fka kimsenin pek anlayamayaca\u011f\u0131 eserler yaz\u0131yordu. \u0130\u015fte Hayyam\u2019a bir g\u00fcne\u015f takvimi haz\u0131rlama g\u00f6revi verilmi\u015fti. Hayyam \u0130sfahan\u2019daki heyetiyle birlikte \u00e7ok hassas g\u00f6zlemler yapt\u0131 ve g\u00fcne\u015fin y\u0131ll\u0131k hareketlerini saniye hassasiyetinde \u00f6l\u00e7erek kaydetti. Bu kay\u0131tlar\u0131n\u0131 matematiksel pratik sonu\u00e7lara \u00e7evirecek hesaplar yapt\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131labilen hassas \u00f6l\u00e7\u00fcmlere g\u00f6re bir senede 365.2422 g\u00fcn bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Takvimcilikte art\u0131k y\u0131l kural\u0131 hesap edilirken virg\u00fclden sonra gelen k\u0131sm\u0131 verecek bir kesir aray\u0131\u015f\u0131na gireriz. Yani 0.2422 say\u0131s\u0131n\u0131 veren bir kesir bulunursa ona g\u00f6re art\u0131k y\u0131l kural\u0131 yap\u0131larak \u00e7\u00f6z\u00fcme gidilir.<\/p>\n\n\n\n

1211\/5000 gibi el veri\u015fsiz bir kesirle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r\u0131z ki bu da 5000 senelik bir d\u00f6ng\u00fcde hesab\u0131 tutulamas\u0131 gerekecek nerdeyse \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc imkans\u0131z bir algoritmaya bizi itecektir. Bu nedenle 0.2422 say\u0131s\u0131na \u00e7ok yakla\u015fan ama \u00e7ok elveri\u015fli bir kesir gerekir. Bu problem muhakkak Hayyam\u2019\u0131n da kitlenip kald\u0131\u011f\u0131 bir problemdi. \u00d6yle bir kesir bulmal\u0131yd\u0131 ki bu say\u0131ya yakla\u015fs\u0131n ve hesab\u0131 pratik olsun.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte burada Hayyam\u2019\u0131n matemati\u011fin dallar\u0131ndan birisi olarak kabul edilen Cifir alan\u0131na ba\u015fvurmu\u015f olma ihtimali kuvvetle muhtemeldi. Kitab\u0131m\u0131z Kuran-\u0131 Kerim\u2019de baz\u0131 kelimelerin tekrar say\u0131lar\u0131 tevafuken manidar bulunmu\u015f ve bir\u00e7ok kelimenin Kuran\u2019da ne kadar say\u0131da tekrar edildi\u011fi inceleme konusu olmu\u015ftu. Mesela G\u00fcn(yevmk) kelimesi 365 defa ge\u00e7iyordu.  G\u00fcnler kelimesi ise 30 defa ge\u00e7iyordu. Ay(\u015fehr) kelimesi ise 12 defa ge\u00e7iyordu.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f kelimesi Kuran-\u0131 Kerim\u2019de 32 ayette 33 kere ge\u00e7iyordu. 33 say\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcne\u015f ile ne alakas\u0131 olabilirdi? Hayyam\u2019\u0131n matematik dehas\u0131 ve ilmi burada \u00e7o\u011fumuza olduk\u00e7a basit gelen ancak son derece sofistike bir sistemi tarif etmi\u015fti. Hayyam J\u00fclyen takvimde oldu\u011fu gibi 4 y\u0131lda bir art\u0131k y\u0131la giderek 365 g\u00fcn 6 saatin, saatlik k\u0131sm\u0131ndaki k\u00fcsurat\u0131 d\u00fczeltiyordu. Ancak 32.seneye geldi\u011finde kural de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131yor ve art\u0131k y\u0131l\u0131 bir sene tehir ederek 33.senede yap\u0131yordu. Yani Hayyam\u2019\u0131n takviminde ilk 33 senedeki art\u0131k y\u0131llar \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n\n\n\n

4-8-12-16-20-24-28-33<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle yapt\u0131\u011f\u0131 zaman Hayyam\u2019\u0131n 33 senesinde 8 art\u0131k y\u0131l vard\u0131. Yukar\u0131daki hesaba g\u00f6re 8\/33 kesiri 0.2424 l\u00fck bir k\u00fcsurat ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Bu k\u00fcsurat 0.2422 de\u011ferinde son derece yak\u0131n olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra son derece basit ve pratikti. Hayyam g\u00fcne\u015f sisteminin kusursuz, ideal rakam\u0131n\u0131n 33 oldu\u011funu ke\u015ffetmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Hayyam\u2019\u0131n bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kendisinden 500 sene sonra Hayyam\u2019la a\u015f\u0131k atmaya soyunan Papa 13.Gregori\u2019yi etkileyecekti. Gregory yapt\u0131\u011f\u0131 hesaplarda Hayyam\u2019\u0131n yan\u0131na bile yakla\u015famam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun ortaya koydu\u011fu takvim bir seneyi 365.2425 g\u00fcn olarak tarif etmekle kalmam\u0131\u015f as\u0131r sonlar\u0131nda ve ba\u015flar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 mikro kaymalar nedeniyle akortsuz bir takvim \u00f6zelli\u011fi g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Papa Gregory takvime 100 senelik bir d\u00f6ng\u00fc ve 400 senelik bir \u00fcst d\u00f6ng\u00fc eklemi\u015fti. \u0130ki d\u00f6ng\u00fc ile ancak 3000 sene \u015fa\u015fmayan bir takvim elde edebilmi\u015fti. Hayyam\u2019\u0131n 33 tabanl\u0131 takvimine bir \u00fcst d\u00f6ng\u00fc ekleme kalkt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman takvim nefesimizi keser bir do\u011frulukla bir milyon sene \u015fa\u015fmaz bir hale geliyor. Nas\u0131l m\u0131 oluyor. Algoritmay\u0131 \u015fu \u015fekilde uyarlaman\u0131z yeterli:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
\u0130.Aybek’in Hayyam takvimi i\u00e7in \u00f6nerdi\u011fi ideal algoritma<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcze geldi\u011fimizde Hayyam\u2019\u0131n m\u00fckemmel g\u00fcne\u015f takviminin unutulup gitti\u011fine ve Papa Gregori\u2019nin \u00fclkemizde dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkede y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan resmi g\u00fcne\u015f takvimi oldu\u011funa \u015fahit olmaktay\u0131z. \u00d6mer Hayyam\u2019\u0131n bu m\u00fckemmel takvimini yeniden kullanmaya ba\u015flamak g\u00f6revimizdir.<\/p>\n\n\n\n

Tek c\u00fcmle ile \u00f6zetleyecek olursak Hayyam\u2019\u0131n 33 senelik algoritmas\u0131nda 3 tur d\u00f6nd\u00fckten sonra 4.turda ilk 4 terimi atlamam\u0131z yeterli oluyor. B\u00f6yle uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman 128 senede homojen \u015fekilde da\u011f\u0131lm\u0131\u015f 31 art\u0131k y\u0131l elde etmi\u015f oluyoruz. 31\/128= 0.2421875 \u00e7\u0131k\u0131yor ki bu rakam bir senenin k\u00fcsurat\u0131, y\u00fcksek astronomik teknolojilerle \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f olan 365.24218967 rakam\u0131na milyonlar basama\u011f\u0131nda bir fark kadar yak\u0131n demektir. Bu rakam bir milyon senede senede 1 g\u00fcnl\u00fck \u015fa\u015fma \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle bir senenin uzunlu\u011funu yaln\u0131zca 5 salise farkl\u0131 \u00f6l\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n

Hayyam\u2019\u0131n g\u00fcne\u015f i\u00e7in ortaya koymu\u015f oldu\u011fu bu enfes \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ay takvimi yap\u0131lacak olsa nas\u0131l bir tablo ortaya \u00e7\u0131kard\u0131? Ayn\u0131 y\u00f6nteme ba\u015fvurdu\u011fumuzda ay\u0131n ideal say\u0131s\u0131 nedir? Bu sorunun cevab\u0131 da bizi Hayyam\u2019\u0131n takvimini do\u011frular bir \u015fekilde \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir sonuca g\u00f6t\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bir ay senesi 354.3670 g\u00fcnd\u00fcr. Yani bize 0.3670 k\u00fcsurat\u0131n\u0131 verecek bir kesir gerekiyor. Bu kesire yak\u0131n pratik kesirler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yapay zeka uygulamalar\u0131 sayesinde h\u0131zl\u0131ca bulunabilmektedir. Bunlardan bir tanesi 11\/30 kesiridir. Bir\u00e7ok takvim \u00e7eviricinin kabul etti\u011fi bu kesir 0.3666 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu kesir olduk\u00e7a yak\u0131n olmas\u0131na ve elveri\u015fli bir kesir olmas\u0131na kar\u015f\u0131n 11 art\u0131k senenin 30 sene i\u00e7ine da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n zor olmas\u0131 nedeniyle beni daha elveri\u015fli bir say\u0131y\u0131 aramaya itti. Bu kesirden daha isabetli ve pratiklik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck say\u0131lar vermeyen bir kesir olarak kar\u015f\u0131ma 29\/79 kesiri \u00e7\u0131kt\u0131. Yani bize 79 senelik bir d\u00f6ng\u00fc periyodu gerekir, bu periyot i\u00e7erisinde 29 tane art\u0131k y\u0131l olan sene gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Ay\u0131n normal senesi 354 g\u00fcn, art\u0131k y\u0131l\u0131 355 g\u00fcnd\u00fcr. 79 senelik bir d\u00f6ng\u00fc yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 50 normal sene 29 art\u0131k y\u0131l senesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kusursuz \u015fekilde 100.000 sene kaymayan bir kameri takvim d\u00f6ng\u00fcs\u00fc olu\u015fturulabilmektedir. Bu art\u0131k y\u0131llar a\u015fa\u011f\u0131daki tablodaki \u015fekilde homojen olarak da\u011f\u0131t\u0131labilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Yani art\u0131k y\u0131l algoritmas\u0131na bakarsak \u015fu \u015fekilde bir tablo ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

(L:art\u0131k y\u0131l N:normal y\u0131l)<\/p>\n\n\n\n

Neredeyse tamamen harmonik bir takvim algoritmas\u0131 olu\u015fturmak m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Bu nedenle 30\u2019dan daha elveri\u015flidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu algoritmay\u0131 sekiz terimli basit bir say\u0131 dizisi ile ifade edecek olursak:<\/p>\n\n\n\n

“N N L N N L N L” dizisini d\u00f6ng\u00fcsel olarak sonsuz \u015fekilde tekrar etmek ve 80in katlar\u0131 olan terimleri atlamak demektir. <\/p>\n\n\n\n

Peki bu takvimde ideal ay say\u0131s\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan 79 say\u0131s\u0131 Kuran-\u0131 Kerim\u2019de bir say\u0131ya tevafuk ediyor mu? Bu takvimi hesap ederken bir kameri senenin bir g\u00fcne\u015f g\u00fcn\u00fcne g\u00f6re ka\u00e7 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne bakt\u0131k. Bu nedenle say\u0131 olarak da g\u00fcne\u015f ve ay kelimelerine birlikte bakmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ay: 27<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015f: 33<\/p>\n\n\n\n

Ay ve G\u00fcne\u015f Birlikte :19<\/p>\n\n\n\n

27+33+19 = 33<\/p>\n\n\n\n

\u0130brahim Aybek<\/p>\n\n\n\n

4.Delve.1404<\/p>\n\n\n\n

Lizbon<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

11.yy Orta Asyas\u0131 \u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnden etkilemi\u015f b\u00fcy\u00fck insanlar do\u011furan bir be\u015fik haline gelmi\u015fti. Ba\u011fdat\u2019ta ba\u015flayan bilim ate\u015fi k\u0131sa s\u00fcrede ka\u011f\u0131d\u0131n be\u015fi\u011fi olan bu topraklara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Antik Yunan Felsefecilerinin eserlerini b\u00fcy\u00fck bir ilim i\u015ftah\u0131yla Arap\u00e7aya \u00e7eviren...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1424,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[142],"tags":[],"class_list":["post-1756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-usturlap"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1756"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1790,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756\/revisions\/1790"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1424"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}