{"id":1445,"date":"2024-10-25T03:42:25","date_gmt":"2024-10-25T00:42:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/?p=1445"},"modified":"2026-04-25T15:04:21","modified_gmt":"2026-04-25T12:04:21","slug":"mesnevi-ilk-18-beyit-siirsel-duzenleme","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/2024\/10\/25\/mesnevi-ilk-18-beyit-siirsel-duzenleme\/","title":{"rendered":"Mesnevi\u2019nin Edeb\u00ee Belagati"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Mesnevi kelimesi Hz. Mevlana\u2019dan \u00f6nce bir \u015fiir t\u00fcr\u00fcn\u00fc anlatmak i\u00e7in kullan\u0131lmaktayd\u0131. Kendi aras\u0131nda kafiyeli iki m\u0131sradan olu\u015fan beyitlerle \u00f6r\u00fclen bu t\u00fcr \u00f6zellikle uzun \u015fiirler i\u00e7in tercih edilirdi. Hz Pir de bize d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etmek i\u00e7in bu yolu se\u00e7mi\u015fti. Ancak bu Mesnevi \u00f6ylesine ses ve soluk bulmu\u015ftu ki, art\u0131k Mesnevi dendi\u011finde Hz.Mevlana\u2019n\u0131n eseri ilk akla gelir olmu\u015ftu. Celaleddin Rumi\u2019nin Mesnevi adl\u0131 eseri yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar \u00e7ok farkl\u0131 katmanlarda farkl\u0131 us\u00fcl ve farkl\u0131 a\u00e7\u0131larla incelemelere tabi tutulmu\u015ftur. \u00c7ok fazla \u00e7evrilen bir eser oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7eviri bilimine dahi kendi ba\u015f\u0131na fazlaca katk\u0131 sundu\u011fundan bahsedilebilir.<\/p>\n\n\n\n

Mesnevi eseri aruz vezni ile yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Aruz vezni bildi\u011finiz \u00fczere beyitlerde a\u00e7\u0131k ve kapal\u0131 hece s\u0131ras\u0131n\u0131 e\u015fitleyen bir sistemdir. Bu sistem \u015fiirlerin okunmas\u0131n\u0131 ve ezberlenmesini daha keyifli ve daha kolay hale getirir. Mesnevi\u2019nin hem anlam\u0131n\u0131 hem de bu \u00f6zelli\u011fini korumak isteyen S\u00fcleyman Nahifi(v.1738) eserin tamam\u0131n\u0131 aruz vezniyle birlikte Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esine terc\u00fcme ederek b\u00fcy\u00fck bir terc\u00fcme eser ortaya koymu\u015ftur. S\u00f6z konusu eser Amil \u00c7elebio\u011flu izah\u0131yla birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadele\u015ftirilmi\u015f T\u00fcrk\u00e7e metniyle birlikte ne\u015fredilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Mesnevi anlamsal a\u00e7\u0131dan da olduk\u00e7a derin bir eser oldu\u011fu i\u00e7in Mesnevi hakk\u0131nda, anlam\u0131 daha net hale getiren, s\u00f6z\u00fc k\u0131sa kesme maksad\u0131 ta\u015f\u0131mayan nesir \u00e7evirilere de ihtiya\u00e7 duyulmu\u015ftur. Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi ile kaleme al\u0131nm\u0131\u015f bir \u00e7ok \u015ferh bulunmaktad\u0131r. \u015eefik Can ve Abdulbaki G\u00f6lp\u0131narl\u0131 gibi usta mesnevihanlar\u0131n bu alandaki eserleri ise g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapatarak Mesnevi ile ilgilenen herkes taraf\u0131ndan kabul edilir otorite haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bu eserin \u015fiirsel y\u00f6n\u00fcn\u00fc bilmeden ilk defa ve yaln\u0131zca bu nesir \u00e7evirilerden okuyan bir ki\u015fi eserde ge\u00e7en mevzular\u0131n, anlat\u0131lan konular\u0131n \u015fiir \u00fcslubuyla anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 var saymad\u0131\u011f\u0131 takdirde metinden, asl\u0131na muhalif anlamlar ve yakla\u015f\u0131mlar \u00e7\u0131karabilir. Bir \u00f6rnekle ne demek istedi\u011fimi daha iyi a\u00e7\u0131klamak istiyorum. \u0130stiklal mar\u015f\u0131m\u0131zda milli \u015fairimiz Mehmet Akif bayra\u011fa seslenmektedir. Bunun bir \u015fiir oldu\u011funu bilmeyen kimse, bir kimsenin cans\u0131z bir bayrakla konu\u015fulmas\u0131n\u0131 sa\u00e7ma ve ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bulacakt\u0131r. \u015eiiri anlaml\u0131 hale getiren \u015fey, onun edebi \u00fcslubu ve s\u00f6z sanatlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zenginli\u011fidir. Nitekim son y\u0131llarda adeta moda halinde, Mesnevi\u2019ye ve Hz. Mevlana\u2019ya ele\u015ftiriler y\u00f6nelten ki\u015filer peyda olmu\u015ftur. Bu ki\u015filerin itirazlar\u0131 dinlendi\u011finde bir\u00e7o\u011funun eserin edebi \u00fcslubunu anlayamad\u0131klar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Mesnevi eseri s\u00f6z sanatlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011fu edebiyat\u0131n\u0131n zirvesinde yer almaktad\u0131r. \u00c7o\u011fu edebiyat otoritesine g\u00f6re zirvededir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esinde Mesnevi\u2019nin edebi \u00f6zelliklerini de aktarma gayreti g\u00fcden \u00e7eviriler \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Modern T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirmenlerinden \u00e7\u0131kan b\u00fcy\u00fck gayretlerden birinin eseri kendi vezni ile terc\u00fcme etmeye \u00e7al\u0131\u015fan Abdullah \u00d6ztemiz Hac\u0131tahiro\u011flu \u00e7evirisi oldu\u011fundan bahsedilebilir. Eser 1972 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7eviri eserin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ihtiva etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fma ise eserin son \u00fc\u00e7 defterini nesir olarak \u00e7evirmi\u015f olan Hicabi K\u0131rlang\u0131\u00e7 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7evirmen, 2016 y\u0131l\u0131nda bu sefer eserin tamam\u0131n\u0131 manzum \u015fekilde terc\u00fcme ederek yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Son y\u0131llarda bu \u00e7evirilere olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00e7eviri daha eklenmi\u015ftir. Mehmet \u00c7elik eserin tamam\u0131n\u0131 her ya\u015ftan insan\u0131n daha kolay anlayabilmesi i\u00e7in daha da yal\u0131n bir T\u00fcrk\u00e7e ile uyak d\u00fczenini koruyarak terc\u00fcme etmi\u015ftir. Bendeniz de Mesnevinin \u00f6z\u00fcn\u00fc ihtiva eden ilk 18 beyitini sizler i\u00e7in yorumlad\u0131m. \u0130yi okumalar.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

dinle , kulak ver ney kam\u0131\u015f\u0131na,
inler, sulak yere hasret kal\u0131\u015f\u0131na.\u00a0<\/strong><\/td><\/tr>
kam\u0131\u015f\u0131m\u0131 s\u00f6kt\u00fc bir g\u00f6lden talih,
gam\u0131m ya\u015f d\u00f6kt\u00fc her kuldan salih.<\/strong><\/td><\/tr>
anlatsam ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, ana ilime,
anlar ancak y\u00fcrek lime lime.<\/strong><\/td><\/tr>
asl\u0131ndan ayr\u0131 kalan azlar,
vasl\u0131n\u0131 arar, katlanmazlar.<\/strong><\/td><\/tr>
ahali kay\u0131ts\u0131z kalmad\u0131 ya\u015f\u0131ma,
talihli bahts\u0131z ortak oldu ac\u0131ma.<\/strong><\/td><\/tr>
s\u0131n\u0131r-\u0131 zanla \u00e7izilir yarl\u0131\u011f\u0131n ebat\u0131,
s\u0131rr\u0131 can\u0131 bilmeye var m\u0131 sebat\u0131?<\/strong><\/td><\/tr>
\u00f6zdeki mu\u011flak t\u0131n\u0131 s\u0131z\u0131mla yap\u0131\u015f\u0131k
g\u00f6zde kulakta onu sezecek yok \u0131\u015f\u0131k.<\/strong><\/td><\/tr>
tan\u0131r birbirini, ezeli ten ile tin
tini g\u00f6rmeye ebedi yoktur izin\u00a0<\/strong><\/td><\/tr>
neyin nefesi yel de\u011fildir ata\u015f,
neyin nesi k\u00fcl olmayan ba\u015f.<\/strong><\/td><\/tr>
a\u015fk ate\u015fi , hi\u00e7liktir d\u00f6\u015f\u00fc, neyin,
a\u015fk ne\u015fesi, f\u0131\u00e7\u0131s\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc meyin .<\/strong><\/td><\/tr>
nedim ferde dinler hicran derdimizi,
neyin perdesi deldi hicap perdemizi.<\/strong><\/td><\/tr>
sihirli ot , \u00f6ze \u015fifa, ney solukta\u015f,
zehirli \u00f6d , \u00f6zlemi nice yolda\u015f.\u00a0<\/strong><\/td><\/tr>
mahzun ney yolu, kan serilmi\u015f yerde,
mecnun k\u0131ssalar\u0131ndan derilmi\u015f perde.<\/strong><\/td><\/tr>
idrak idraksize mahrem, talihi yok,
dilin kulaktan daha h\u00fcrrem talibi yok<\/strong><\/td><\/tr>
gamlar\u0131m\u0131zdan takvim \u015fa\u015ft\u0131 hesab\u0131,
g\u00fcnlerimizin kavmi oldu ata\u015f ashab\u0131.<\/strong><\/td><\/tr>
ehemmiyetsiz k\u00fcl, izafi an, tehir,
kemmiyetsiz k\u00fcll, kafi en tahir.<\/strong><\/td><\/tr>
suya kanar i\u00e7en, bal\u0131klar hari\u00e7,
sayar dakikay\u0131 a\u00e7, bir ayl\u0131k, oru\u00e7.<\/strong><\/td><\/tr>
kafa melalini idrak etmez ermi\u015fin ham,
lafa, mealine durak verelim vesselam.\u00a0<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mesnevi kelimesi Hz. Mevlana\u2019dan \u00f6nce bir \u015fiir t\u00fcr\u00fcn\u00fc anlatmak i\u00e7in kullan\u0131lmaktayd\u0131. Kendi aras\u0131nda kafiyeli iki m\u0131sradan olu\u015fan beyitlerle \u00f6r\u00fclen bu t\u00fcr \u00f6zellikle uzun \u015fiirler i\u00e7in tercih edilirdi. Hz Pir de bize d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etmek i\u00e7in bu...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1459,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,10,141],"tags":[],"class_list":["post-1445","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ilginclik","category-kultur","category-siirlerim"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1445"}],"version-history":[{"count":19,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1802,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1445\/revisions\/1802"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1459"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}