<\/p>\n\n\n\n
Bu yaz\u0131y\u0131 kaleme ald\u0131\u011f\u0131mda k\u0131rkl\u0131 ya\u015flara merdiven dayam\u0131\u015f bir yeti\u015fkinim. Yaz\u0131y\u0131 yazma nedenim art\u0131k Aspergerli oldu\u011fumu kendime s\u00f6yleyebilecek kadar cesur olmam. Evet, gen\u00e7li\u011fimde ve erken olgunluk d\u00f6nemlerinde bir\u00e7ok kez di\u011fer insanlardan farkl\u0131 oldu\u011fumu farketti\u011fim zamanlar oluyordu. Ancak bu farkl\u0131l\u0131\u011fa bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma ya da bir te\u015fhis getiremiyordum. Sadece farkl\u0131 oldu\u011fum i\u00e7in farkl\u0131 oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Ya\u015f\u0131m ilerledik\u00e7e Asperger diye bir otizm t\u00fcr\u00fc ile tan\u0131\u015ft\u0131m. Hemen otistik bireylerin hayat\u0131n\u0131 anlatan filmler izledim. \u0130zledi\u011fim karakterlerde kendimden \u00e7ok \u015fey bulsam da farkl\u0131lard\u0131. Ben otizmli de\u011fildim. Bu ba\u015fka bir\u015feydi.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuk ya\u015flardayken, g\u00f6zl\u00fck takan akranlar\u0131ma biraz \u00f6zenmi\u015f olaca\u011f\u0131m ki, anneme g\u00f6z\u00fcm bozuk diye uyduruvermi\u015fim ve annem beni g\u00f6z doktoruna g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f. G\u00f6z doktoru mercekleri olmayan g\u00f6zl\u00fckle iyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc anlay\u0131nca, anneme bu \u00e7ocu\u011fun g\u00f6z\u00fc sa\u011flam, can\u0131 g\u00f6zl\u00fck istiyor demi\u015fti. Acaba yine benzer bir durum mu s\u00f6z konusu idi? Acaba ben, bug\u00fcne kadar ba\u015f\u0131mdan ge\u00e7en zaman zaman tuhaf olaylara bir k\u0131l\u0131f m\u0131 ar\u0131yordum? Peki ya ger\u00e7ekten Aspergerli isem? \u0130\u015fte bu ihtimalin \u00fczerine gitmeyi se\u00e7tim.<\/p>\n\n\n\n
ASPERGER SENDROMU NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle Asperger Sendromunun ne oldu\u011funu d\u00fczg\u00fcn tarif etmemiz gerekiyor. Asperger Sendromu bir sendrom de\u011fil. \u0130sminin sendrom kelimesi ile zikredilmesi demode bir tarif. 1944 y\u0131l\u0131nda bu ki\u015filik t\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131mlayan Hans Asperger, onu bir sendrom olarak, otizmin bir alt t\u00fcr\u00fc olarak ele alm\u0131\u015f. Ancak psikoloji biliminin geli\u015fimi ile sendromun te\u015fhisi de tarifi de sonradan ismi de de\u011fi\u015fmi\u015f. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Hastal\u0131klar\u0131n ve \u0130lgili Sa\u011fl\u0131k Sorunlar\u0131n\u0131n Uluslararas\u0131 \u0130statistiksel S\u0131n\u0131flamas\u0131 <\/em>isimli belgede bir bozukluk olarak tarif edilmi\u015f. Konuya girmeden \u00f6nce bu bozukluk tan\u0131m\u0131na dikkat \u00e7ekmek gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6rne\u011fin aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131n boyutu di\u011fer insanlardan b\u00fcy\u00fck olabilir. Bu durumda h\u0131zl\u0131 ko\u015famazs\u0131n\u0131z, iyi futbol oynayamazs\u0131n\u0131z vs\u2026 Ama bu sizi iyi bir y\u00fcz\u00fcc\u00fc yapabilir. Dolay\u0131s\u0131 ile aya\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck olma durumu bir bozukluk de\u011fil, bir farkl\u0131l\u0131kt\u0131r. E\u011fer aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu biliyorsan\u0131z, iyi bir ko\u015fucu olamayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilirsiniz. Ancak e\u011fer bunu bilmiyorsan\u0131z ve \u00f6l\u00e7e \u015fans\u0131n\u0131z yoksa i\u015fte ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131n bu durumda belaya girmesi \u00e7ok muhtemel.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Asperger sendromunun ne gibi durumlar ihtiva etti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde psikologlar aras\u0131nda bile halen tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konu. Klasik otizmden farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ya da benze\u015fti\u011fi durumlar psikologtan psikolo\u011fa g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor. Bu y\u00fczden bu konuya girmeden \u00e7ocuklu\u011fumdan itibaren ba\u015f\u0131mdan ge\u00e7en durumlardan bahsetmek istiyorum.<\/p>\n\n\n\n Asperger sendromunun d\u00fcnya n\u00fcfusunda g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 binde d\u00f6rtm\u00fc\u015f. Yani bu bir milyon ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Lizbon \u015fehrinde 4000 ki\u015finin Aspergerli olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. \u00c7ocuk ve ya\u015fl\u0131 olanlar derken kendi ya\u015f diliminde kendine benzeyen insan say\u0131s\u0131n\u0131n epeyce d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Ama yok de\u011filler. Ve genelde b\u00f6yle insanlar\u0131 ilk g\u00f6r\u00fc\u015fte tan\u0131yabildi\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n \u00c7OCUKLUK D\u00d6NEM\u0130M<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ben \u00e7ocukken, genelde \u00e7irkin yaz\u0131l\u0131 bir \u00e7ocuk olarak bilinirdim. Kalemi hatal\u0131 tuttu\u011fumu s\u00f6ylerler. Yaz\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6ren ki\u015fi ilk ba\u015fta sen solak m\u0131s\u0131n diye sorar, sonra da sa\u011flaks\u0131n peki niye b\u00f6yle yaz\u0131yorsun diye sorard\u0131. Derslerimde vasat bir \u00f6\u011frenci say\u0131l\u0131rd\u0131m. Evde ders \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 hi\u00e7 mi hi\u00e7 sevmezdim. Ancak dersi dinleyerek \u00f6\u011frenirdim ve kabul edilebilir notlar al\u0131rd\u0131m. Hi\u00e7 Te\u015fekk\u00fcr Belgesi ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 bile hat\u0131rlam\u0131yorum. S\u00fcrekli Takdir Belgesi alm\u0131\u015ft\u0131m. Ancak okulda \u015f\u00f6yle durumlarla \u00e7ok\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordum. Hocan\u0131n verdi\u011fi \u00f6devi anlayamazd\u0131m. Bizden istenenin ne oldu\u011funu anlayamazd\u0131m. \u00d6devi yanl\u0131\u015f yap\u0131p getirirdim. Ve genellikle de bizden istenenden \u00e7ok daha m\u00fc\u015fk\u00fcl, zorlu bir \u015fey yap\u0131p getirirdim. S\u0131navlarda soruyu anlamakta zorlan\u0131rd\u0131m. Sorunun cevab\u0131n\u0131 bilirdim. Ancak bu kadar kolay olamaz, bunda ba\u015fka bir i\u015f var diyerek genellikle cevab\u0131 yanl\u0131\u015f yapard\u0131m.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ocuklu\u011fuma dair \u00e7ok fazla detay hat\u0131rlam\u0131yorum, ancak genelde \u00f6devlerde bu \u015fekilde yanl\u0131\u015f yapma durumlar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00f6dev kontrollerinden korktu\u011fumu hat\u0131rl\u0131yorum. Ancak lise y\u0131ll\u0131\u011f\u0131mda arkada\u015flar\u0131m\u0131n hakk\u0131mda yazd\u0131klar\u0131n\u0131 okudu\u011fumda asperger durumunu destekleyici net anahtar kelimeler buldu\u011fumu fark ettim. Beni en iyi tan\u0131yan ve birlikte d\u00f6rt sene ge\u00e7irdi\u011fimiz baz\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131n benimle ilgili yorumlar\u0131 \u015f\u00f6yle olmu\u015f;<\/p>\n\n\n\n –<\/em>S\u0131n\u0131fta her ne kadar bo\u015f konu\u015fmalar\u0131n olsa da bu bizim ho\u015fumuza gidiyor. \u0130yi edebiyat par\u00e7al\u0131yorsun.<\/em><\/p>\n\n\n\n -\u00c7ok a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fcd\u00fcr, ama bu a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fcl\u00fck ona pek yaram\u0131yor, Akl\u0131ndan ne ge\u00e7iyorsa orta yere d\u00f6k\u00fcverir.<\/em><\/p>\n\n\n\n -\u0130bo\u2019ya en olmad\u0131k zamanda en olmad\u0131k teklifi yap, kesin kabul eder. (Genellikle bu fikirler de onun<\/em><\/p>\n\n\n\n ba\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131ndan \u00e7\u0131kar zaten)\u2026Ayr\u0131ca ibo garip sualler \u00fcretmekte bir numarad\u0131r. Hi\u00e7 bo\u015f b\u0131rakmaya gelmez. Hemen \u00fc\u00e7 be\u015f tane sual sayd\u0131r\u0131verir. Afallar kal\u0131rs\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n -Hi\u00e7 kimsenin fark\u0131na varmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in \u00e7aba sarfetmedi\u011fi olaylar\u0131n ince noktalar\u0131 ilgini \u00e7eker.<\/em><\/p>\n\n\n\n -Sendeki tezatlar\u0131 farkettim. Yaz\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7irkin olmas\u0131na ra\u011fmen harika resimler ve karikat\u00fcrler \u00e7\u0131karman, benden iyi kompozisyon yaz\u0131p say\u0131salc\u0131 olman k\u0131rk y\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnsem akl\u0131ma gelmezdi. T\u00fcr\u00fcnce diyece\u011fim o hi\u00e7 kimsenin bakmad\u0131\u011f\u0131 o \u00e7ok farkl\u0131 a\u00e7\u0131larla olaylara yakla\u015f\u0131m\u0131n\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n En belirginlerini se\u00e7ti\u011fim bu al\u0131nt\u0131larda Asperger sendromunun baz\u0131 y\u00f6nlerine a\u00e7\u0131k g\u00f6ndermeler var.<\/p>\n\n\n\n BEL\u0130RL\u0130 \u015eEYLERE A\u015eIRI \u0130LG\u0130 \u2013 BAZI \u015eEYLERE KAR\u015eI \u0130LG\u0130S\u0130ZL\u0130K<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bunlardan birisi Aspergerlilerin s\u0131radan \u015feylere kar\u015f\u0131 beklenenin alt\u0131nda ilgi d\u00fczeyi ya\u015famalar\u0131na kar\u015f\u0131n baz\u0131 \u015feylere kar\u015f\u0131 beklenenin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde ilgi g\u00f6stermeleridir. \u00d6rne\u011fin el i\u015fi dersinde bir makrome \u00f6rne\u011fi hat\u0131rl\u0131yorum. Makromeye o kadar \u00e7ok kendimi kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m ki, kendi i\u015fimi bitirip, s\u0131k\u0131l\u0131p yak\u0131n arkada\u015flar\u0131m\u0131n i\u015flerini de ben \u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Age of Empires oyununda ya\u015f\u0131tlar\u0131m aras\u0131nda kimseye yenilmemi\u015f oldu\u011fumu, hatta bu oyunda \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrerek 7 ye kar\u015f\u0131 1 bahse giren bir dershane hocas\u0131n\u0131 bir arkada\u015f\u0131m\u0131n yerine ge\u00e7erek yenmi\u015f oldu\u011fumu hat\u0131rl\u0131yorum. Yine m\u00fczik derslerinde \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fumu ve notalara bakmadan her \u015fark\u0131y\u0131 fl\u00fctle taklit edebildi\u011fimi, ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7ok iyi \u0131sl\u0131k \u00e7alabildi\u011fimi ve \u0131sl\u0131kta \u015fark\u0131lar\u0131 ger\u00e7ek notalar\u0131na \u00e7ok yak\u0131n \u015fekilde taklit edebildi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00f6rne\u011fin herkesin ilgisini \u00e7eken futbola kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ilgisizdim. Liseden sonra tak\u0131m bile tutmad\u0131m. Buna kar\u015f\u0131n \u00f6rne\u011fin daha lisede kendi kendime ay\u0131n evrelerinin nas\u0131l oldu\u011funu, hangi g\u00fcn hangi saatte ay\u0131 nerde g\u00f6rebilece\u011fimi \u00f6nceden bilecek kadar g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc takip etti\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n EMPAT\u0130 ZORLU\u011eU<\/strong><\/p>\n\n\n\n Di\u011fer taraftan birka\u00e7 ki\u015fi i\u011fneleyici derecede a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc oldu\u011fumdan bahsetmi\u015f. Aspergerlilerin en tipik \u00f6zelliklerinden birisi empati eksikli\u011fidir. Bariz bir \u00f6rnek vermek gerekirse, bir ortamda sevilmeyen ki\u015fi isem bunu genelde olduk\u00e7a ge\u00e7 fark ederim. Ve art\u0131k kavga \u00e7\u0131kacak bir d\u00fczeye gelmi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n y\u00fcz hatlar\u0131ndan ya da tav\u0131rlar\u0131ndan ho\u015fnutsuz olduklar\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131lma noktas\u0131na gelinceye kadar anlayamam. Bu durumun y\u00fczlerce \u00f6rne\u011fi olsa da temel olarak i\u015f hayat\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir sorun yaratt\u0131\u011f\u0131ndan ve zamanla toplum fobisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden bahsedebilirim. Benzer bir \u00f6rnek vermek gerekirse bir keresinde hocam\u0131z yaz\u0131l\u0131 ka\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tt\u0131ktan sonra s\u0131nav ba\u015flayana kadar sorular\u0131 a\u00e7mamam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Ben de ka\u011f\u0131d\u0131n yaln\u0131zca \u00fcst k\u0131sm\u0131n\u0131 katlayarak ismimi yaz\u0131p, geri kapatm\u0131\u015ft\u0131m. Durumu g\u00f6ren hoca beni herkesin i\u00e7inde tokatlam\u0131\u015ft\u0131. Bense kurallara ayk\u0131r\u0131 davranmad\u0131\u011f\u0131m\u0131, k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 \u00e7evirmedi\u011fimi s\u00f6ylemi\u015ftim. Adam\u0131n psikopatl\u0131\u011f\u0131 bir tarafa ben ger\u00e7ekten, bunu herkesin yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek yapm\u0131\u015ft\u0131m. Benden ba\u015fka kimsenin akl\u0131na b\u00f6yle bir \u015fey yapman\u0131n gelmedi\u011fini hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n KAR\u015eI TARAFI SIKAN MONOLOGLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ba\u015fka bir arkada\u015f\u0131m bo\u015f konu\u015fmalar\u0131m oldu\u011fumdan bahsetmi\u015f. Bu benim asperger hipotezine iten en belirgin \u00f6zelliklerden birisi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben insanlarla konu\u015furken genellikle monolog \u015feklinde konu ilerliyor. Kar\u015f\u0131 taraf bazen bundan ho\u015flan\u0131r ve keyifle dinler ancak kar\u015f\u0131 tarafta da konu\u015fmak isteyen birisi varsa genelde onu dinlemekte ba\u015far\u0131l\u0131 olamam. Anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131n\u0131 anlar\u0131m. Aspergerin tan\u0131m\u0131nda genellikle kar\u015f\u0131 taraf\u0131 s\u0131kan monologlar halinde konu\u015ftuklar\u0131 yazmaktad\u0131r. Lisede bir arkada\u015f\u0131m\u0131n benimle ilgili, \u0130brahim konu\u015fmuyor, \u0130brahim aktar\u0131yor dedi\u011fini net \u015fekilde hat\u0131rl\u0131yorum. Yine lisede bir k\u0131za a\u015f\u0131k oldu\u011fumu ama onun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka hi\u00e7bir k\u0131zla ilgilenmedi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum. Zaman i\u00e7erisinde ba\u015fka k\u0131zlarla ilgilenmeyi denesem de ba\u015faramay\u0131p b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n BULMACA-LEGO-PUZZLE<\/p>\n\n\n\n Gerek \u00e7ocukluk gerekse yeti\u015fkinlik d\u00f6nemimde bask\u0131n olan bir yan\u0131m\u0131n bulmaca ve puzzle \u00e7\u00f6zmek oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Her\u015feyden \u00f6nce a\u015f\u0131r\u0131 vakit alan \u015feylerden \u00e7ok ho\u015flan\u0131yorum. Yani s\u0131radan bir insan\u0131n birka\u00e7 saat i\u00e7inde s\u0131k\u0131labilece\u011fi bir aktivite bana s\u0131k\u0131c\u0131 gelmiyor. \u00d6rne\u011fin belki de bu y\u00fczden y\u0131lmayarak rubik k\u00fcp ismi verilen k\u00fcple saatlerce oynayarak nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frendim. Hatta \u00fc\u015fenmeden nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan bir internet makalesi yazd\u0131m. \u00d6rne\u011fin karman \u00e7orman olan bir \u00e7ekmeyece\u011fi ya da kileri ya da alet \u00e7antas\u0131n\u0131 dizmeye ve d\u00fczenlemeye bay\u0131l\u0131r\u0131m. Her\u015feyi d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kar\u0131p ba\u015ftan dizerim. Orada bulunan t\u00fcm aletlerin nerede durdu\u011funu \u00f6\u011frenmeden oradaki hi\u00e7bir aleti kullanamayaca\u011f\u0131m hissine kap\u0131l\u0131r\u0131m. \u00d6rne\u011fin bir vida kutusundaki t\u00fcm vidalar\u0131 boylar\u0131na g\u00f6re itina ile dizerim. Kesinlikle yanl\u0131\u015f boydaki vidan\u0131n yanl\u0131\u015f g\u00f6ze koyulmas\u0131na tahamm\u00fcl edemem. S\u00fcrekli dizici ve d\u00fczenleyici bir d\u00fcrt\u00fc vard\u0131r i\u00e7imde. \u00dcniversitede yurtta kal\u0131yorken, mutfakta yemek yapmadan \u00f6nce bula\u015f\u0131klar\u0131m\u0131 y\u0131kard\u0131m. Ancak di\u011fer bula\u015f\u0131klar\u0131 da tezgah\u0131n \u00fczerinde g\u00f6rmeye tahamm\u00fcl edemedi\u011fimden tezgahta duran b\u00fct\u00fcn bula\u015f\u0131klar\u0131 y\u0131kar \u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flard\u0131m. Yurtta ayn\u0131 katta kalan yakla\u015f\u0131k 20 ki\u015finin bula\u015f\u0131\u011f\u0131ndan bahsediyorum. Onlar\u0131 y\u0131kayarak dizmeye bay\u0131l\u0131rd\u0131m. Cebimdeki bozuk paralar\u0131 s\u00fcrekli k\u00fc\u00e7\u00fckten b\u00fcy\u00fc\u011fe dizerim. Bana g\u00f6re s\u00f6zl\u00fck\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm de bu d\u00fcrt\u00fcden geliyor. S\u00f6zl\u00fck de kelimeleri dizme i\u015fidir. Bununla birlikte T\u00fcrk\u00e7e konu\u015furken de anlam\u0131n\u0131 bilsem bile kelimelerin anlam\u0131na s\u00f6zl\u00fckten a\u00e7\u0131p tekrar bakma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edindim. Kelimeleri anlamlar\u0131n\u0131 okuyarak k\u00f6kenlerine bakarak yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n Olaylara kar\u015f\u0131 genel yakla\u015f\u0131m\u0131m genellikle t\u00fcmden gelim olmu\u015ftur. T\u00fcme var\u0131m yapmakta \u00e7ok zorlan\u0131r\u0131m. Bu da genellikle olaylar\u0131n detaylar\u0131nda \u00e7ok fazla bo\u011fulmama yol a\u00e7ar. \u00d6rnek vermek gerekirse bir filmi anlamak i\u00e7in ondaki b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131 incelemem gerekebilir. Ondan sonra film hakk\u0131nda tam bir bilgi sahibi oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Filmi, m\u00fczikleri, dekoru, kost\u00fcm\u00fc, senaryosu, tamamen teferruatl\u0131 incelemeden yeterince anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n YET\u0130\u015eK\u0130NL\u0130K D\u00d6NEM\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7ocukluk olaylar\u0131ndan hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m olaylar a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 b\u00f6yle, yeti\u015fkinlik d\u00f6nemine gelecek olursam, dikkat \u00e7ekmem gereken konular farkl\u0131la\u015f\u0131yor. Bunlardan ilki d\u00f6rt sene mimarl\u0131k e\u011fitimi al\u0131p, \u00e7ok da ba\u015far\u0131l\u0131 bir mimar olmama ra\u011fmen baz\u0131 y\u00f6nlerimin mimarl\u0131\u011f\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin e\u011fitimini almadan bir usturlab\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131p kendi usturlab\u0131m\u0131 yapm\u0131\u015f olmam, yaz\u0131l\u0131mc\u0131 olmamama ra\u011fmen T\u00fcrk\u00e7e fiilleri \u00e7eken bir yaz\u0131l\u0131m yazm\u0131\u015f olmam, seyahat etti\u011fim yerlere kar\u015f\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 adapte olmam,harita kullanarak ya da kullanmadan \u00e7ok kolay y\u00f6n\u00fcm\u00fc bulmam, Portekizce alan\u0131nda e\u011fitim almam\u0131\u015f birisinden beklenenin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde bir yere gelmi\u015f olmam s\u0131ralanabilir. Bunlar\u0131n hepsini tek tek ele alacak kadar uzun bir yaz\u0131 yazmak istemiyorum ama bu Portekizce konusu ele al\u0131nmaya de\u011fer bir \u00f6rnektir. Ona ge\u00e7meden \u00f6nce bahsetmek istedi\u011fim baz\u0131 \u015feyler daha var. <\/p>\n\n\n\n FARK <\/strong>ETME VE KEND\u0130N\u0130 KAPTIRMA<\/p>\n\n\n\n Misafir oldu\u011fum bir evde koridorda bulunan elektrik d\u00fc\u011fmeleri dikkatimi \u00e7ekmi\u015fti. Koridora girerken \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yak\u0131yorsunuz, koridorun sonunda ba\u015fka bir d\u00fc\u011fme var ama \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131 ile \u0131\u015f\u0131k a\u00e7\u0131k kal\u0131yor. S\u00f6nd\u00fcrmeye giderseniz de karanl\u0131k bir koridordan ge\u00e7erek salona ula\u015f\u0131yorsunuz. Bu evde 20 senedir ya\u015fayan insanlar\u0131n bu sorunu fark etmediklerini anlam\u0131\u015ft\u0131m. Bu sorunun nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini anlayarak vavien \u015femalar\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015ftim. Ve kendimi tutamay\u0131p misafir oldu\u011fum bu evde elektrik\u00e7ili\u011fe giri\u015fti\u011fimi ve bu koridordaki vavien ba\u011flant\u0131y\u0131 do\u011fru \u015fekilde yapmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Art\u0131k koridorun ba\u015f\u0131ndan yak\u0131lan \u0131\u015f\u0131k koridorun sonunda s\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir hale gelmi\u015fti. Yine benzer bir \u015fekilde misafir oldu\u011fum ba\u015fka bir evde bula\u015f\u0131k makinesi olmamas\u0131 nedeniyle ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n\u0131n s\u00fcrekli bula\u015f\u0131klar\u0131 elle y\u0131kamak zorunda kalmas\u0131 konusunu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Tesisat ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n uygun olmamas\u0131 nedeniyle evde bula\u015f\u0131k makinesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimde ikna olmam\u0131\u015f ve gerekli par\u00e7alar\u0131 alarak oraya bula\u015f\u0131k makinesini ba\u011flayabilece\u011fimi iddia etmi\u015ftim. Bu iddia sonucunda insanlar ikna olmay\u0131nca o par\u00e7alar\u0131 gidip bir yap\u0131 markette aram\u0131\u015ft\u0131m. Ararken yap\u0131 markette \u00e7al\u0131\u015fan insanlar bile ne yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlayam\u0131yor ve hala makinenin bu \u015fekilde monte edilemeyece\u011fini savunuyorlard\u0131. Gerekli par\u00e7alar\u0131 kendi imkanlar\u0131mla bulup sat\u0131n alm\u0131\u015f, sonra da bula\u015f\u0131k makinesi al\u0131p oraya montaj\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131m. <\/p>\n\n\n\n Buna benzer \u00e7ok in\u015faata giri\u015fme i\u015fi hat\u0131rl\u0131yorum. San\u0131r\u0131m 3 kere yap\u0131 marketten haz\u0131r mutfak sat\u0131n al\u0131p montaj\u0131n\u0131 kendim yapmak zorunda kald\u0131m. Ama benden ba\u015fka kimsenin o mutfaklar\u0131 sat\u0131n alarak kendi kendilerine monte etmedi\u011fini biliyorum. Genellikle bir i\u015f akl\u0131ma gelince ve onun etkisi alt\u0131na girince yapt\u0131\u011f\u0131m di\u011fer i\u015fleri unutuyorum. O sorunu \u00e7\u00f6zene kadar di\u011fer sorunlar\u0131 erteliyorum.<\/p>\n\n\n\n D\u0130L VE ASPERGER \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n Erasmusa gitti\u011fim senelerde Portekizce \u00f6\u011frenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Portekizce konu\u015fmaya a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 2010 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, 2015 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki en kapsaml\u0131 Portekizce Dilbilgisi Kitab\u0131n\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131m. Portekizceyle olan ili\u015fkim tam bir asperger durumudur. Yani bir \u015feye kar\u015f\u0131 duyulan orant\u0131s\u0131z bir ilgidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben Portekizceyi nerde b\u0131rakmam gerekti\u011fini hi\u00e7bir zaman kestiremedim. Bu dili baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan Portekizlilerden bile fazla \u00f6\u011frendi\u011fimi fark etti\u011fimde art\u0131k \u00e7ok ge\u00e7ti. 2021 senesine geldi\u011fimizde Portekiz Edebiyat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli eseri kabul edilen Lusitanyal\u0131lar eserinin \u00e7evirisini yapt\u0131\u011f\u0131mda \u00e7ok garip durumlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlardan ilki, bu eserin benim ilk Portekizce \u00e7evirim olmas\u0131yd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir eser insan\u0131n ilk de\u011fil son \u00e7eviri olmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir gariplik ise 1200 dipnotu bulunan bu eserin \u00e7evirisini yakla\u015f\u0131k 6-8 ay gibi bir s\u00fcrede bitirmi\u015f olmamd\u0131r. Bu i\u015fi bitirdikten sonra di\u011fer dillere \u00e7eviren insanlarla tan\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. Ve \u00f6rne\u011fin eserin \u00e7ince \u00e7evirisinin 5 sene s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark ettim. Portekizce konu\u015furken s\u00fcrekli kelimeleri adeta bir tak\u0131m y\u0131ld\u0131z gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. Onlar\u0131 birbiri ile ili\u015fkilendirir ve gruplard\u0131m. \u00d6rne\u011fim via,viar,desviar,desvio kelimelerinin tamam\u0131n\u0131 tak\u0131m olarak ezberlerdim. Ancak burada T\u00fcrk\u00e7ede bulunmayan, \u00f6n ek, ve geriye t\u00fcretme bulunmaktad\u0131r. Normalde T\u00fcrk\u00e7eden Portekizce \u00f6\u011frenen birisi olarak bu ili\u015fkileri ilk d\u00f6nemlerden itibaren kuram\u0131yor olmam gerekirdi. Portekizce ile kurdu\u011fumu bu tak\u0131nt\u0131l\u0131 ili\u015fki beni Portekizce T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6zl\u00fck yazma denemesine kadar g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu durumda bile yine bir asperger durumu ile yazaca\u011f\u0131m s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn detay d\u00fczeyini do\u011fru kuramad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in \u00fc\u00e7 senelik bir yo\u011fun u\u011fra\u015fla s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn sadece 15.000 kelimelik bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yazabilmi\u015ftim. Bu a\u015famaya geldikten sonra, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn detay d\u00fczeyinde, T\u00fcrk\u00e7e\u2019de sadece bir Frans\u0131zca-T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6zl\u00fck oldu\u011funu fark ettim. Ve bu s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc yakla\u015f\u0131k 20 ki\u015filik bir heyet yazm\u0131\u015ft\u0131. Ama ben ba\u015flarken sanki T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fct\u00fcn dillerde bu d\u00fczeyde s\u00f6zl\u00fck zaten var, Portekizcesi eksik sanm\u0131\u015ft\u0131m. \u0130\u015fin tuhaf\u0131, bu s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc nas\u0131l yazmam gerekti\u011fi ile ilgili de bir e\u011fitim almad\u0131m. Sanki k\u0131rk y\u0131ll\u0131k s\u00f6zl\u00fck\u00e7\u00fcym\u00fc\u015f gibi a\u00e7t\u0131m bilgisayar\u0131 ve yazmaya ba\u015flad\u0131m. Yakla\u015f\u0131k 6 ay boyunca bir kelime bile girmemi\u015ftim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00fcrede s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc nas\u0131l yazaca\u011f\u0131m\u0131n \u015fablonunu yazd\u0131m. Sonras\u0131nda geri kalan s\u00fcrede kelimeleri girmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Portekizce bahsi bitmez, ama bana g\u00f6re bu ki\u015filik t\u00fcr\u00fcn\u00fcn dil ile, kelime bilgisi ile ve \u00e7eviri bilimi ile ili\u015fkilerinin \u00e7ok derin incelenmesi gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n SOSYAL HAYAT<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sosyal hayat\u0131mdan biraz bahsetmek istiyorum. Genellikle yaln\u0131z ya\u015fayan birisiyim. Ancak bu yaln\u0131zl\u0131\u011fa kendi kendime itildim. Yaln\u0131zl\u0131ktan \u00e7ok ho\u015flanan birisi de\u011fildim. Ancak toplum tecr\u00fcbesi beni yaln\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131. Ve art\u0131k yaln\u0131z ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimde art\u0131k hayat\u0131ma kendi iste\u011fimle ba\u015fkalar\u0131n\u0131 almak istemedim. \u0130nsanlarla ili\u015fkimi daha \u00e7ok insan daha \u00e7ok problem \u015feklinde \u00f6zetleyebilirim. Ger\u00e7ekten anla\u015fabildi\u011fim bir insanla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsam da sanki k\u0131rk y\u0131ll\u0131k arkada\u015fm\u0131\u015f gibi onunla irtibat kurmaya devam ederim. Benim i\u00e7in \u00e7ok uzunca bir s\u00fcredir \u00f6rne\u011fin sekiz ki\u015filik bir arkada\u015f grubunun muhabbet etti\u011fi bir ortama girmek son dere \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir deneyim olarak g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bunun ge\u00e7mi\u015fimde baz\u0131 \u00f6rneklerini hat\u0131rl\u0131yorum. Bir keresinde eski kay\u0131n pederim beni arkada\u015flar\u0131 ile yapt\u0131klar\u0131 mangal partisine davet etmi\u015fti ve oraya zorlanarak g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m a\u015f\u0131r\u0131 stres ve panik sonras\u0131nda bir “ya sald\u0131r ya ka\u00e7” durumuna d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve eski kay\u0131n pederimin patronuna kafa atm\u0131\u015ft\u0131m. Evli oldu\u011fum zamanlarda da b\u00f6yle ailevi \u00e7oklu ortamlarda bulunmay\u0131 hi\u00e7 sevmezdim. Bu y\u00fczden kendi etraf\u0131mda da \u00e7ok kalabal\u0131k insan gruplar\u0131 yoktu, e\u015fimin de s\u00fcrekli ba\u015fkalar\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinden \u00e7ok ho\u015fnut olmazd\u0131m. Bo\u015fand\u0131ktan sonraki d\u00f6nemlerde sevgililerimin benimle birebirde g\u00f6r\u00fc\u015fmesini, onlar\u0131n arkada\u015flar\u0131 ya da akrabalar\u0131 ile tan\u0131\u015fmak istemedi\u011fimi s\u00f6ylerdim. E\u011fer b\u00f6yle bir tan\u0131\u015fma ortam\u0131 kurgulanacak olsa ne yapar ne eder o bulu\u015fmay\u0131 iptal ettirirdim. \u0130\u015f yerinde d\u00fczenlenen i\u015f d\u0131\u015f\u0131 bulu\u015fmalar benim i\u00e7in tahamm\u00fcl edilemez ortamlard\u0131. Gen\u00e7lerin sosyalle\u015fmek i\u00e7in Cuma Cumartesileri d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p bir\u015feyler i\u00e7meleri ve bo\u015f bo\u015f konular\u0131 saatlerce konu\u015fmalar\u0131 bana \u00e7ok garip gelirdi. Bir kafeye, bara gitmek hayat\u0131mda hi\u00e7 yer vermedi\u011fim bir \u015fey oldu. Bunun yerine arkada\u015flar\u0131mla yeni bir yerler gezmeyi ve \u00f6\u011frenmeyi veyahut bir konsere gitmeyi daha tutarl\u0131 bir sosyalle\u015fme arac\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fcm. 8 sene s\u00fcren bir evlilik ya\u015fad\u0131m ve bo\u015fanma ile sonu\u00e7land\u0131. Asl\u0131nda bo\u015fanma de\u011fil terkedilme ve bir ka\u00e7\u0131\u015f, hatta \u00e7ocuk ka\u00e7\u0131rma. Bu yaz\u0131y\u0131 yazmam\u0131n amac\u0131 \u00f6zel hayat\u0131mdaki eski defterleri a\u00e7mak veya ki\u015fileri yarg\u0131lamak de\u011fil, ama aspergerin aile hayat\u0131 ile ilgilisini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. <\/p>\n\n\n\n Bana g\u00f6re bizim bo\u015fanma nedenimiz bir\u00e7oklar\u0131n\u0131n tahmin etti\u011fi gibi k\u00fclt\u00fcr farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fildi. Benim eski e\u015fimle hi\u00e7bir k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131m yoktu ki. Ya da ba\u015fka bir soru, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Diyarbak\u0131r\u2019da do\u011fmu\u015f birisi ile \u0130zmir\u2019de do\u011fmu\u015f b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f birisi aras\u0131nda hi\u00e7 mi k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131k olmaz. Bana g\u00f6re evlili\u011fimizin ba\u015far\u0131s\u0131z sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131n tek nedeni e\u015fimin bendeki bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131 okuyamam\u0131\u015f olmas\u0131 ve ona kar\u015f\u0131 kasti olarak ilgisiz bulundu\u011fumu sanmas\u0131yd\u0131. Ben evime, aileme kar\u015f\u0131 ilgisiz bir baba veya koca de\u011fildim ama belirli alanlara kar\u015f\u0131 duydu\u011fum a\u015f\u0131r\u0131 ilgi e\u015fimin kendini ilgisiz hissetmesine neden oluyordu. \u00d6rne\u011fin hayat\u0131mda 3 sene profesyonel anlamda ebru sanat\u0131 ile ilgilenmi\u015ftim. Ama e\u015fim s\u00fcrekli bu ilgimi k\u0131skan\u0131rd\u0131. Bana s\u00fcrekli Portekizce \u201cas tuas coisas<\/em>\u201d, yani \u201csen ve senin ilgilerin<\/em>\u201d t\u00fcr\u00fcnden sitemlerde bulunurdu.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015e HAYATI<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hayat\u0131m\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6zel sekt\u00f6rde bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise kamuda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u00d6zel sekt\u00f6rde nispeten daha az sorun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yleyebilirim. Ancak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m en temel sorun bana verilen i\u015fler \u00fczerinde beklenenden fazla oyalanmam oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. M\u00fckemmeliyet\u00e7i k\u0131l\u0131 k\u0131rk yaran ve asla tatmim olmayan bir yap\u0131m vard\u0131r. Bu nedenle projeyi \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olsam da acaba daha iyi \u015fekilde \u00e7\u00f6zebilir miyim diye daha fazla u\u011fra\u015fmak isterdim. A\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcvenilen bir personel olurdum ve di\u011fer personellerden daha sonra i\u015fe ba\u015flam\u0131\u015f olsam da bana her zaman daha fazla g\u00fcvenilirdi.<\/p>\n\n\n\n Kamu hayat\u0131mdan k\u0131saca bahsetmek istiyorum. 8 sene bir kamu kurumunda g\u00f6rev yapt\u0131m. Tabi ki aspergerli birinin tekd\u00fczeli\u011fin kurumsalla\u015fm\u0131\u015f hali olan memurlukta ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 bekleyemezsiniz. Kamuda s\u00fcrekli ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve benden ne beklendi\u011fini anlayamama durumu ya\u015f\u0131yordum. Benden istenen i\u015fin k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7as\u0131 iken ben i\u015fin tamam\u0131n\u0131 yap\u0131p getiriyordum. \u0130darecilerimi bu durumumla tedirgin etmi\u015f oldu\u011fuma eminim. Proje \u00fcretmeye dayal\u0131 bir kurum oldu\u011fu i\u00e7in olduk\u00e7a orijinal projeler \u00fcretti\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu sefer de \u00fcretti\u011fim projeler al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k olduklar\u0131 i\u00e7in kabul g\u00f6rmedi. S\u00fcrekli daha s\u0131radan \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131 bulmam konusunda uyar\u0131lar al\u0131yordum. Bense buldu\u011fum \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n zaten \u00e7ok s\u0131radan oldu\u011funu zannediyordum. Benden ba\u015fka kimsenin akl\u0131na gelmeyecek bir \u015fey oldu\u011funu kriz \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra fark ediyordum.<\/p>\n\n\n\n DURMAYAN ELLER-TEMPO<\/p>\n\n\n\n S\u00fcrekli ellerimle bir\u015feyler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ediyorum. \u00d6rne\u011fin bir yemek sipari\u015fi verdi\u011fimde bana verilen fatura ile origamiler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ediyorum. Bir otopark fi\u015fi ile hi\u00e7 fark\u0131nda bile olmadan iki saat durmadan oynayabilirim. Ellerimle \u00f6rne\u011fin araba s\u00fcrerken s\u00fcrekli tempo tutar\u0131m. Kafamda \u00e7alan bir m\u00fczi\u011fin bateristiymi\u015fim gibi s\u00fcrekli bir \u015feyler \u00e7alar\u0131m. M\u00fczi\u011fe kar\u015f\u0131 derin bir ilgim vard\u0131r. M\u00fczik dinleyerek uyuyabilirim. Ve ruh halime g\u00f6re m\u00fczik se\u00e7erim. Bir \u015fark\u0131y\u0131 arka arkaya s\u00fcrekli dinledi\u011fim \u00e7ok olur. Bir filmi de s\u00fcrekli arka arkaya izledi\u011fim ve defalarda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na dikkat etti\u011fim \u00e7ok olur. \u0130yi bir kitap kurdu de\u011filim. \u00c7ok iyi kitap okuyamam. Genellikle yirmi dakika i\u00e7inde uyuya kal\u0131r\u0131m. Ancak bir kitab\u0131 al\u0131p ba\u015ftan yazarsam ya da \u00f6rne\u011fin \u00e7evirirsem o kitab\u0131 yazan ki\u015fiyle tart\u0131\u015fabilecek kadar konuya hakim olabilirim. Ve genellikle izledi\u011fim filmlere, kitaplara kendimi kapt\u0131r\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n 36 ya\u015f\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde geldi\u011fim noktada bir\u00e7ok farkl\u0131 psikolo\u011fa dan\u0131\u015ft\u0131ktan ve bir\u00e7ok test \u00e7\u00f6zd\u00fckten sonra ben de hafif de olsa bir d\u00fczey Aspergerli bir birey oldu\u011fuma ikna oldum. Bunu payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m insanlardan alay vari tepkiler al\u0131yorum. Entel hastal\u0131\u011f\u0131 buldu kendine, ya da Celal \u015eeng\u00f6r gibi g\u00f6r\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor gibi \u015feyler duydum. \u015eunu belirtmem gerekir ki ben bu yaz\u0131y\u0131 kendimin aspergerli oldu\u011funa kimseyi ikna etmek i\u00e7in yazmad\u0131m, ancak hayat\u0131mda farkl\u0131, uyumsuz oldu\u011fum i\u00e7in \u00e7ok ac\u0131 \u00e7ektim. Belki fark etmeden \u00e7evremdekilere de \u00e7ok ac\u0131 \u00e7ektirmi\u015f olabilirim. Bunun \u00e7ok\u00e7a \u00f6rne\u011fi var. Bildi\u011fim tek bir \u015fey var ki o da bu \u00e7a\u011fdan sonra \u00fclkemizde olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck olan asperger fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve insanlar\u0131n b\u00f6yle bir durumu varsa bunu \u00e7ocuk ya\u015ftan itibaren ke\u015ffetmelerine katk\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Bendeki olas\u0131 Asperger \u015f\u00fcphesini T\u00fcrkiyede kendi ailem ve psikologlar\u0131m dahil kimse farketmedi. Ancak Portekizdeki psikolo\u011fum bunu daha ilk bulu\u015fmada bir olas\u0131l\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yledi ve beni bir derne\u011fe y\u00f6nlendirdi. Bu derne\u011fe gitti\u011fimde Portekizde Asperger konusunda m\u00fcthi\u015f bir duyarl\u0131l\u0131k ve fark\u0131ndal\u0131k oldu\u011funu \u00f6\u011frendim. Hatta bana \u015f\u00f6yle s\u00f6ylendi<\/p>\n\n\n\n \u201d-Siz bu ya\u015f\u0131n\u0131za kadar bir \u015fekilde gelmi\u015fsiniz. Bu saatten sonra Aspergerli oldu\u011funuzu \u00f6\u011frenseniz bile yapabilece\u011finiz \u00e7ok bir \u015fey yok. Bunu \u00e7ocuk ya\u015fta \u00f6\u011frenseydiniz, size ve hayat\u0131n\u0131za verece\u011fi hasarlar\u0131 azaltabilirdiniz<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu y\u00fczden l\u00fctfen \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a dikkatli ve g\u00f6zlemci olun. E\u011fer \u00e7ocu\u011funuzda belirli davran\u0131\u015fsal farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z mutlaka profesyonel destek al\u0131n ve \u00e7ocu\u011funuzu do\u011fru alanlara y\u00f6nlendirin. Unutmay\u0131n Asperger bir hastal\u0131k, zeka gerili\u011fi ya da zihinsel engel de\u011fil bir davran\u0131\u015fsal farkl\u0131l\u0131kt\u0131r. Ve bu farkl\u0131l\u0131k \u00e7ocu\u011funuza benim de hayat\u0131mda oldu\u011fu gibi b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar getirebilir. \u00d6nemli olan bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ona zarar vermemesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemlerin vaktinde al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu yaz\u0131y\u0131 kaleme ald\u0131\u011f\u0131mda k\u0131rkl\u0131 ya\u015flara merdiven dayam\u0131\u015f bir yeti\u015fkinim. Yaz\u0131y\u0131 yazma nedenim art\u0131k Aspergerli oldu\u011fumu kendime s\u00f6yleyebilecek kadar cesur olmam. Evet, gen\u00e7li\u011fimde ve erken olgunluk d\u00f6nemlerinde bir\u00e7ok kez di\u011fer insanlardan farkl\u0131 oldu\u011fumu farketti\u011fim zamanlar oluyordu....<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1190,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[],"class_list":["post-1188","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anilar"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1188"}],"version-history":[{"count":18,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1344,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1188\/revisions\/1344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1190"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ibrahimaybek.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}